۲ شرط اساسی استجابت دعا




۲۱ام دی ۱۳۹۶ زوارین

۲ شرط استجابت دعا
۲ شرط استجابت دعا , داستان حضرت یوسف علیه السلام درون قرآن کریم از جمله داستان هایی هست
که نکات ریز و ظریف بسیاری درون اين نهفته هست از جمله آیه ۹۸ این سوره و این موضوع
که چرا حضرت یعقوب علیه السلام درون خواست پسرانش برای طلب مغفرت را به تأخیر انداختند؟
آیه ۹۸ سوره یوسف قالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ رَبِّی إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ. یعقوب (علیه السلام)
درون این جمله فرمود: بزودى برایتان استغفار مى کنم.
فرزندان یعقوب افتادند، دست به دامن پدر زدند و گفتند پدرجان از خدا بخواه که گناهان و
خطاهاى ما را ببخشد چرا که ما گناهکار و خطاکار بودیم. ولي پدر درخواست آنان را به تأخیر انداختند،
با رجوع به تفاسیر این آیه، به نکات قابل تأملی رسیدیم که دقت بدان خالی از لطف نیست.
علت به تأخیر انداختن دعا
شرط استجابت دعا درون آیات قرآن
درون تفسیر نمونه علامه طباطبایی برای این امر دو دلیل را ذکر کرده و می فرمایند: علت اینکه استغفار براى فرزندان را تاخیر انداخت شاید این باشد که تا نعمت خدا با دیدار یوسف تکمیل گشته دلش به تمام معنا خوشحال گردد، و قهراً تمامى آثار شوم فراق از دلش زایل شود،آنگاه استغفار کند، ودربعضى خبري هم آمده که تاخیر انداخت تا وقتى که درون اين وقت دعا مستجاب مى شود.(تفسیر المیزان/ج۱۱/ص۳۳۶)
۲ شرط استجابت دعا درون آیات
این آیه دو شرط اساسی دعا را درون بر دارد:
اوّلاً، درون موضوع دعا زمینه موجود باشد، تا درخواست و طلب به مورد و به صلاح صورت بگیرد.
و ثانیاً، حال قلبى و معنوى دعا کننده مساعد و موافق دعا و توجّه باشد، نه محجوب و گرفته و آلوده.
و چون این دو شرط موجود شد: از لحاظ نتیجه جاى تردیدى نخواهد بود، زیرا هرگز إمساک و بخلى درون طرف پروردگار متعال متصوّر نباشد، و او ذاتاً رحمان و رحیم هست. (تفسیر روشن، ج ۱۲، ص: ۱۰۲)
اوقات مناسب جهت راز و نیاز علامه طباطبایی درون بحث روایی، روایات موجود درون ذیل این آیه را بیان می دارند که درون این روایت آنچه مورد دقت هست ساعات و زمان مناسب برای دعا هست.
درون فقیه به سند خود از محمد بن مسلم از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده که درون ذیل گفتار یعقوب به فرزندانش، که فرمود: سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ رَبِّی فرموده: استغفار را تاخیر انداخت تا شب جمعه فرا رسد.
درون این معنى روایات دیگرى نیز هست. و درون الدر المنثور هست که ابن جریر و ابى الشیخ، از ابن عباس از رسول خدا (صلی الله علیه) روایت کرده اند که فرمود: اینکه برادرم یعقوب به فرزندان خود اعلام کرد:

” بزودى برایتان از پروردگارم طلب مغفرت مى کنم” منظورش این بود که شب جمعه فرا رسد.
۲ شرط استجابت دعا درون کلام ائمه
و درون کافى به سند خود از فضل بن ابى قره از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرموده: بهترین وقتى که مى توانید درون اين وقت دعا کنید و از خدا حاجت بطلبید وقت سحر هست، آنگاه این آیه را تلاوت فرمود که: یعقوب به فرزندان خود اعلام کرد: سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ رَبِّی و منظورش این بود که درون وقت سحر طلب مغفرت کند.
درون این معنى روایات دیگرى نیز هست از جمله الدر المنثور از ابى الشیخ و ابن مردویه از ابن عباس از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) روایت کرده که شخصى از اين جناب پرسید : چرا یعقوب استغفار را تاخیر انداخت؟ فرمود: تاخیر انداخت تا هنگام سحر فرا برسد، چون دعاى سحر مستجاب هست. (ترجمه المیزان، ج ۱۱، ص: ۳۴۶)
علاوه بر موارد ذکر شده، این آیه کوتاه قرآنی سیزده پیام را درون دل خود جای داده هست
که درون تفسیر نور اینگونه بیان شده هست:
۱) ظلم، مایه ذلّت هست. روزى که برادران، یوسف را به چاه انداختند، روز خنده آنان و ذلّت یوسف بود و امروز به تصوير شد.
۲) براى آمرزش گناهان، توسّل به اولیاى خداوند جایز هست. «یا أَبانَا اسْتَغْفِرْ لَنا»
۳) دعاى پدر تأثیر ویژه اى دارد. «یا أَبانَا اسْتَغْفِرْ لَنا»
۴) براى توبه هیچ گاه دیر نیست. «اسْتَغْفِرْ لَنا»
۲ شرط استجابت دعا از دیدگاه قرآن
۵) اعتراف به گناه و خطا زمینه آمرزش هست. «إِنَّا کُنَّا خاطِئِینَ»
۶) براى دعا، ساعات خاصّى اولویّت دارد. «قالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ»
۷) دعاى پدر درون حقّ فرزندان، اثر خاصّى دارد. «سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ»
۸) پدر نباید کینه توز باشد و لغزش فرزندان را درون دل نگه دارد. «أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ»
۹) به هنگام اقرار خلافکار، او را ملامت نکنید. هنگامى که گفتند: «إِنَّا کُنَّا خاطِئِینَ» ما خطاکار بودیم.
پدر اعلام کرد: «سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ»
۱۰) گناهکار را به مغفرت الهى امیدوار کنیم. «قالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ رَبِّی»
۱۱) درون استجابت دعا و توسّل به اولیاى الهى صبور باشیم. «سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ»
۱۲) حضرت یعقوب از حقّ خویش گذشت و براى حقّ الهى وعده دعا به فرزندان داد. «أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ رَبِّی»
۱۳) لطف خداوند، شامل بزرگ ترین گناه و گناهکاران نیز مى شود. «هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ» با اینکه دو نفر از پیامبران الهى مورد آزار و اذیّت چندین ساله قرار گرفته اند، باز امید بخشایش از او مى رود. (تفسیر نور، ج ۶، ص: ۱۵۹)
افکار نیوز


مطالب پیشنهادی