آیت الله استادی تشریح کرد: ویژگی های مثبت و منفی تفسیر «فرات کوفی»/ تفسیر ۴۰۰ آیه با ۷۰۰ روایت




۲۱ام دی ۱۳۹۶ زوارین

استاد برجسته حوزه علمیه به تبیین ویژگی های تفسیر فرات کوفی پرداخت و اعلام کرد: درون این تفسیر ۴۰۰ آیه قرآن با موضوع ولایت و امامت با استناد به ۷۰۰ روایت، تفسیر شده هست.
آیت الله رضا استادی، درون دوره آموزشی یکساله مهارتهای بیان تفسیر، درون دارالقرآن علامه طباطبایی به معرفی برخی از تفاسیر مهم شیعه پرداخت و اعلام کرد: یکی از این تفاسیر، تفسیر فرات بن ابراهیم کوفی برای حدود سال ۳۰۰ قمری یعنی دوره غیبت صغری هست.
وی با بیان اینکه درون معرفی تفسیر، باید نویسنده، محتوا و نقاط ضعف و قوت اين را بازگو کنیم ادامه داد: این تفسیر از ۱۲۵ راوی، روایت نقل کرده و چند نفر نیز از ایشان نقل کرده اند و با این حال درون هیچ یک از کتب قدیمی نه تنها شرح حال بلکه نامی از وی برده نشده هست؛ قاعدتا وقتی شیخ طوسی و نجاشی، فهرست و رجال می نویسد صد سال بعد از این هست، ولی اسمی از ایشان نیاورده و شرح حالی نگفته اند؛ ولي اگر کار افراد را خوب مطالعه کنیم درون ضمن مطالعه، با شرح حال وی تا حدودی آشنا می شویم.
استادی تصریح کرد: همین که ۱۲۵ نفر از وی روایت نقل کرده اند نشان می دهد فرد بزرگی بوده هست؛ از طرفی این اثر درون دوره ای نوشته شده که کلینی، کافی را نوشته هست، ولی یک روایت از این تفسیر، درون کافی و بقیه کتب اربعه وجود ندارد. آیت الله خویی نیز نقل کرده که هیچ روایتی از وی درون کتب اربعه وجود ندارد که جای تعجب وجود دارد؛ ولي می توان اعلام کرد که نویسنده تفسیر، شخصیت درجه اولی نبوده هست؛ لذا علمای قدیمی دقت خاصی به وی نکرده اند.
این استاد حوزه علمیه بیان کرد: کسانی که حمل بر صحت درون مورد وی نکرده اند گفته اند این کتاب مشکلاتی دارد که به اين اعتنا نشده هست؛ مشکل این هست که روایات وی باید به پیامبر و ائمه (ع) و حضرت زهرا (س) برسد؛ درون این کتاب ۴۰ روایت نقل شده که به زید ختم شده هست لذا گفته اند وی زیدی بوده هست.
این استاد برجسته حوزه علمیه تصریح کرد: علامه مجلسی درون مورد این تفسیر گفته هست که کسی راجع به نویسنده این تفسیر متعرض نشده و مدح و قدحی درون مورد ایشان وجود ندارد، ولی وقتی روایات را می بینیم مضمون روایات با روایات ما یکی هست بنابراین چرا از این حیث به اين بها ندهیم.
این استاد برجسته حوزه علمیه اظهار کرد: محمدتقی مجلسی نیز بیان کرده که برخی روایات دال بر امکان متصوف و صوفی بودن وی دارد؛ لذا این تفسیر درون درجه کمتری از اهمیت قرار گرفته و حتی مورد بی اعتنایی هست؛ بنابراین اگر امر میان این تفسیر و کتب دیگر دائر شد باید به کتب دسته اول رجوع کنیم که این کتاب درون زمره کتب دست اول ما نیست.
آیت الله استادی با اشاره به تعریف مفسر، بیان کرد: مفسر به این معناست که تفاسیر را مطالعه کند و نظرات خود را هم بیان کند؛ مانند آیت الله جوادی آملی، ولی درون تفسیر برهان، نورالثقلین و فرات تنها روایات را بیان کرده اند.
وی افزود: از ابتدا تا انتهای تفسیر فرات، ۴۰۰ آیه و ۷۰۰ روایت نقل شده هست؛ وی دنبال این بوده که از قرآن هر آیه ای را که درون مورد امام علی(ع) و ائمه(ع) هست ذکر و روایات اين را بیان کند؛ درون این کتاب ۴۰۰ آیه درون مورد اهل بیت مطرح شده هست و هدف اصلی وی نیز همین مسئله بوده هست.
وی ادامه داد: نباید کسی به ایشان ایراد بگیرد که چرا از هر سوره ای یک روایت نقل شده، زیرا از ابتدا هدف ایشان، پرداختن به آیات ولایت و امیرالمومنین(ع) و ائمه(ع) و حضرت زهرا(س) بوده هست؛ ولي روایات تفسیری باید سند محکم و معتبر داشته باشد، ولی به تعبیر علامه مجلسی، چون این احادیث درون کتب دیگر نیز ذکر شده قابل اعتماد هست.
استادی با اشاره به برخی منقولات این کتاب که مورد قبول نیست بیان کرد: درون صفحه ۴۰۲ که موید زیدی بودن وی هست نقل شده که «ائمه(ع) ما معصوم هستند، ولی ۵ تن» که برخی همین مسئله را دال بر زیدی بودن وی گرفته اند ضمن اینکه روایت دوازده امام را هم ذکر نکرده هست.
وی با بیان اینکه هیچ کتابی حتی کتاب معتبری مانند کافی هم وجود ندارد که نیاز به بررسی نداشته باشد اظهار کرد: اعتبار کتاب را نباید با اعتبار احادیث اين اشتباه بگیریم؛ زیرا این کتب غالبا روایات معتبری دارند، ولی دلیل این نمی شود که روایات نامعتبر نداشته باشد.
استادی تصریح کرد: نسخه باقیمانده تفسیر فرات، از سال ۸۰۰ به قبل نداریم؛ یعنی میان تالیف و نسخه موجود، ۵۰۰ سال فاصله وجود دارد و درون قرن ۱۱ توسط علامه مجلسی و صاحب وسایل شناسایی و مورد دسترس قرار گرفته هست؛ ولي یکی از شیطنت هایی که می شود این هست که این اثر را درون مقابل کافی به رخ می کشند، می گویند کافی برای بعد از ۳۰۰ هست؛ امام حسین برای سال ۶۰ بوده و میان این دو فاصله زیاد هست و اتصال شما بهم خورده هست؛ درون حالی که وقتی طبری درون قرن سوم نوشته شده، ولی درون مورد صفین می نویسد آیا باید بگوییم پیوستگی تاریخی شما بهم خورده هست؟.
استادی اعلام کرد: درون برخی روایات این کتاب کلمه «ایمان» را به معنای امام علی(ع) گرفته هست که باید گفته می شد امام از مصادیق مومنین هستند؛ ولي این مسایل بطنی هست و شامل تاویل و گذر از ظاهر هست.
وی افزود: برخی روایات نیز منحصرا درون این اثر هست از جمله اینکه لیلة القدر را فاطمه(س) گرفته و فرموده هست که اگر کسی معرفت به فاطمه نداشته باشد، لیله قدر را درک نکرده هست، این مسئله از ویژگی های مثبت این کتاب هست.


مطالب پیشنهادی